سهراب ( مترجم : حسين قره چانلو )
12
عجائب الأقاليم السبعة إلى نهاية العمارة ( فارسى )
بيابانهاى آن را به صورتى درست اراده دارد . زيرا راههاى مشهور و راههاى پيچيده و مشكل و اماكن و بيابانهاى معروف بيان شده است . خداوند ، نگاه كنندهء به اين كتاب را كه از كار نقشه چيزى فهميده باشد ، تأييد مىكند . جمع آورى كنندهء اين كتاب ، سهراب ، كه نيازمندترين بندگان است ، گويد : خداوند بزرگواريش را از تو دريغ نكند هرگاه آغاز به كشيدن نقشه در يك مربع ساده را بر حسب آن اندازهاى كه دوست داشتى ، اراده كردى ؛ البته هر چه وسيعتر باشد ، بهتر و روشنتر است . و پهناى آن [ نقشه ] مانند نيمى از درازاى آنست كه بايد به صورت مربعهاى صحيحى درآورى كه در آن لغزشى نباشد . زمانى كه چنين كردى ، آن را بر چهار گوشهاش عمود كن و از هر طرف آن سه خط همانند خطوط خط كش مدرج شدهاى استخراج كن . پس دو خط در ميان آن دو حاصل شود [ بدست آيد ] كه خانههاى پنجگانهاى را به وجود مىآورد و خط سوم به بخشهاى آن ملحق مىشود . هرگاه اين كار را در چهار سمت آن انجام دادى ، چنين است كه خط كشهاى چهارگانه را خط كشى كردهاى و به خواست خدا نياز به تقسيم كردن آنها مىشود . سپس به دو خط كش طولى عمود كن و هر يك از آن دو را به 180 درجهء صحيح تقسيم كن و دو خط كش عرضى را نيز به 110 درجهء ( بخش ) صحيح تقسيم كن و از خطا پرهيز كن . به تو گفتم كه خط كش عرضى را به 110 درجه تقسيم كن ، تا درياى جنوبى و درياى تاريكى ( اقيانوس اطلس ) و همهء آنچه در پشت خط استوا ، از شهرها و كوهها و چشمهها و غيره است ، براى تو حاصل شود . در اين زمان در خانههاى پنجگانه به حروف ابجد ( حروف رياضى ) چيزى ننويسيد ، تا من به خواست خداى تعالى بگويم در چه زمانى ، آن را بنويسى . آنگاه به يكى از دو خط كش ، طولى عمود كن و ميان آن را افق جنوب قرار ده و ميان خط كش ديگرى را كه در مقابل آنست ، افق شمال قرار ده . بدان كه ، تو هرگاه خط كش جنوب را روبرويت قرار دهى ، خط كش دست راستى از « خط كشهاى » عرضى ، خط كش سمت مشرق است . پس افق مشرق را بر آن قرار ده و بر خط كش ديگر كه مقابل آنست و خط كش دست چپى است ، افق مغرب را قرار بده . در اين هنگام از افقهاى چهارگانه فارغ شدهاى و همهء مربعها براى تو صحيح انجام گرفته است ، ان شاء الله تعالى .